Dostępność:Towar niedostępny

Opracowanie niniejsze jest przeznaczone dla studentów Wydziału Inżynie­rii i Kształtowania Środowiska. Może być także przydatne dla studentów in­nych wydziałów, nauczających w zakresie kształtowania i ochrony środowiska. Jest uaktualnieniem i uzupełnieniem skryptu wykładowego „Podstawy rolnic­twa dla inżynierów kształtowania środowiska" (Piekut i Pawłat 1999) podsta­wowymi wiadomościami z zakresu zrównoważonego zarządzania obszarami rolniczymi w kontekście dostosowywania się Polski do standardów wyznacza­nych przez Politykę Środowiskową i Politykę Rolną Unii Europejskiej.

W rozdziale l przedstawiono definicję, genezę i zakres kształtowania śro­dowiska. Nakreślono kierunki rozwoju kształtowania środowiska rolniczego, opisano podstawowe elementy równoważenia produkcji rolniczej oraz scha­rakteryzowano stan i obecne trendy w rolniczym wykorzystaniu ziemi.

Ze względu na ważność użytków zielonych w funkcjonowaniu krajobra­zów rolniczych i pełnienia różnorodnych funkcji przyrodniczych wiedzę doty­czącą ochrony i kształtowania użytków zielonych zawarto w rozdziale 2. Poda­no tu specyfikę i charakterystykę siedlisk oraz roślinności użytków zielonych, czynniki kształtujące zbiorowiska roślinne, ich sukcesje i degradacje. Przed­stawiono kompleksową waloryzację użytków zielonych, obejmującą wartość przyrodniczą i rolniczą dla wyznaczania kierunku i intensywności użytkowania. Na tym tle podano zasady zrównoważonego gospodarowania w poszczegól­nych siedliskach.

Rozdział 3 zawiera podstawowe informacje dotyczące kształtowania śro­dowiska gruntów ornych. Podano tu główne cechy ekofizjologiczne roślin uprawnych, definicje i znaczenie zmianowania oraz scharakteryzowano przy­rodnicze czynniki zmianowania. Podano podstawowe pojęcia dotyczące płodozmianów, czynniki warunkujące typ i rodzaj płodozmianów oraz przedstawiono przykładowe płodozmiany.

W rozdziale 4 przedstawiono główne elementy gospodarki pokarmowej agroekosystemów; wymagania pokarmowe i nawozowe roślin oraz scharakte­ryzowano właściwości nawozów, szczególnie pod kątem ich wpływu na śro­dowisko. Podano także zasady ustalania dawek nawozów mineralnych.

W rozdziale 5 omówiono zagadnienia dotyczące rolniczej produkcji zwie­rzęcej w kształtowaniu środowiska. Podano tu podstawowe definicje, wskaźni­ki i sposób ich obliczania oraz podstawowe ogniwa łączące zwierzęta ze śro­dowiskiem. Żywienie przeżuwaczy oparto na nowoczesnym systemie żywienia - INRA (wprowadzanym w Polsce w celu zastąpienia przestarzałego systemu radzieckiego). Scharakteryzowano zasady wypasu pastwisk, bilansowania pasz i nawozów organicznych oraz ustalania optymalnej obsady zwierząt dla zrów­noważonego wykorzystania użytków rolnych.

Autorzy mają nadzieję, że niniejsze opracowanie ułatwi studentom przy­swojenie sobie podstaw wiedzy z zakresu zrównoważonego zarządzania obsza­rami rolniczymi. Pomocne w tym mogą być zamieszczone na końcu rozdziałów zadania do wykonania przez studentów. Ostatecznym sprawdzianem opanowa­nia wiedzy będzie wykonanie zadań końcowych, przedstawionych na końcu rozdziału 5. Publikacja ta może być też użyteczna w poszerzaniu wiedzy przez doradców rolnośrodowiskowych.

Autorzy