Dostępność:Towar niedostępny

Szkółkarstwo roślin sadowniczych zajmuje się produkcją podkładek, drzewek owocowych i krzewów jagodowych oraz sadzonek truskawki i poziomki, przezna­czonych do zakładania sadów i plantacji roślin jagodowych. Teren, na którym uprawia się młode rośliny - przyszły materiał do zakładania sadów i plantacji Jagodowych - nazywamy szkółką. Rozmnażaniem drzew i krzewów owocowych zajmują się szkółkarze. Od ich wiedzy i praktyki zależy nie tylko ilość, ale także jakość i urozmaicenie oferowanego materiału szkółkarskiego. To z kolei wpływa na efekty produkcyjne w sadach i na plantacjach roślin jagodowych oraz na kształtowanie rynku owoców. Błędy popełnione przez szkółkarzy nie od razu widoczne, wywierają negatywny wpływ na efektywność sadów i plantacji jagodo­wych przez wiele lat. Dlatego etyka zawodowa ma tu szczególne znaczenie. Do­tychczasowa produkcja krajowa drzewek pokrywa ilościowe potrzeby naszego sadownictwa. Gorzej jest z jakością materiału szkółkarskiego. Jej poprawienie to jedno z najważniejszych zadań polskiego szkółkarstwa sadowniczego. W na­szych warunkach klimatycznych można wyprodukować materiał szkółkarski nie gorszy od wyprodukowanego w Niemczech czy Holandii.

Na opłacalność produkcji materiału szkółkarskiego duży wpływ mają sto­pień specjalizacji produkcji i wielkość gospodarstwa. Największe szansę w naj­bliższej przyszłości będą miały duże, specjalistyczne gospodarstwa szkółkarskie zlokalizowane na najlepszych glebach i w najkorzystniejszych warunkach klima­tycznych. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej można się spodziewać presji szkółkarstwa krajów zachodnioeuropejskich, np. przez import drzewek. Aby spro­stać konkurencji, musimy produkować materiał szkółkarski bardzo wysokiej ja­kości, poszukiwany przez sadowników. W Polsce musi powstać silna organizacja szkółkarska zrzeszająca wszystkie istniejące lokalne organizacje szkółkarskie oraz szkółkarzy. Głównym zadaniem takiej organizacji powinno być udzielanie szkół­karzom systematycznych informacji o tendencjach w sadownictwie i szkółkarstwie światowym, sytuacji na rynkach szkółkarskich, organizacja szkoleń, semi­nariów i wycieczek zagranicznych oraz ułatwienie zakupu licencji i środków pro­dukcji, a przede wszystkim zbytu materiału szkółkarskiego.

Produkcja sadowniczego materiału szkółkarskiego zlokalizowana jest głów­nie w szkółkach indywidualnych i spółkach cywilnych oraz, w niewielkiej ilości, w szkółkach państwowych, zakładach doświadczalnych Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa, akademiach rolniczych oraz szkołach ogrodniczych i rolniczych.

Znowelizowana ustawa o nasiennictwie z 2000 r. ustala zasady produkcji materiału szkółkarskiego i obrotu nim. Od 2000 r. na wytwarzanie materiału szkółkarskiego drzew owocowych i krzewów jagodowych wymaga się zezwolenia wydanego przez właściwe wojewódzkie inspektoraty Inspekcji Nasiennej. Pro­wadzenie szkółki bez zezwolenia traktowane jest jako działalność niezgodna z prawem i podlega karom administracyjno-finansowym. Do obrotu towarowe­go dopuszcza się wyłącznie materiał kwalifikowana i odpowiadający wymaga­niom jakościowym określonym przez normę. Producent ponosi pełną odpowie­dzialność za jakość materiału szkółkarskiego w momencie odbioru oraz za tożsa­mość odmianową i wady ukryte, które mogą się ujawnić już w produkcji sadow­niczej.

Obrót materiałem szkółkarskim mogą prowadzić instytucje, firmy i osoby pry­watne posiadające zezwolenie i warunki gwarantujące przechowywanie drzewek i krzewów bez obniżenia ich jakości. Sprzedaż materiału może być prowadzona również przez samych producentów.

W 2001 r. sadowniczy materiał szkółkarski produkowało 1149 gospodarstw szkółkarskich na powierzchni około 1100 ha. Drzewka owocowe są produkowa­ne na powierzchni 496 ha, krzewy jagodowe 74 ha, podkładki wegetatywne i generatywne 267 ha. Plantacje mateczne truskawek zajmują 93 ha, plantacje mateczne krzewów owocowych 45 ha, a plantacje mateczne malin 28 ha. Najwię­cej jest szkółek o powierzchni 0,5 ha (ok. 60%). Gospodarstw o powierzchni od l do 3 ha jest około 20% i tyleż powyżej 3 ha.

Produkcja drzewek owocowych utrzymuje się na poziomie około 10 min rocz­nie. Najwięcej (ok. 50%) produkuje się jabłoni, następnie wiśni (20%) i śliw (9%) oraz grusz i czereśni (po ok. 7%). Produkcja drzewek brzoskwiń, moreli i orzecha włoskiego waha się w granicach 250 tyś. sztuk rocznie. Udział drzewek jabłoni na podkładkach wegetatywnych jest obecnie bardzo wysoki, wynosi oko­ło 98%, w tym drzewka na podkładkach karłowych stanowią około 30%.

Produkcja krzewów jagodowych waha się w granicach 3,5-5,0 min szt. rocz­nie. Najwięcej produkuje się krzewów porzeczki czarnej (1,5-3,2 min rocznie). Pozostałych krzewów (agrest, porzeczka czerwona, malina) produkuje się 350-600 tyś. szt. rocznie, a sadzonek truskawki ok. 25 min.