Pierwsze wydanie niniejszej książki (PWRiL, Warszawa 1995) zawierało wiadomości o metodach chowu i hodowli gołębi oraz opisy i barwne fotografie 96 ras hodowanych w Polsce. Barwne fotografie gołębi były nowością i stały się wielką pomocą w dokładnym poznaniu i identyfikowaniu cech rasowych gołębi. Książka spotkała się z dużym zainteresowaniem hodowców polskich i zagranicznych, a także miłośników ptaków. Nakład został wyczerpany. W tym czasie autorzy zgromadzili wiele nowych informacji i zdjęć; nowe wydanie jest więc uzupełnione, poprawione i uaktualnione.

Na corocznych regionalnych wystawach gołębi, szczególnie na Ogólnopolskiej Wystawie Gołębi Rasowych i Drobiu Ozdobnego we Wrocławiu w roku 2000, hodowcy prezentowali gołębie wielu ras, które nie zostały opisane w poprzednim wydaniu. Toteż obecne wydanie zostało uzupełnione opisami i fotografiami wielu nowych ras wystawianych w Polsce i poszerzone o ważne informacje z zakresu utrzymania gołębi i metod hodowli. Opisano też niektóre rasy gołębi prezentowane na Europejskiej Wystawie Gołębi Rasowych, Drobiu Ozdobnego, Ptaków Egzotycznych i Królików w Wels (Austria). Łącznie opisano 177 ras. Autorzy wykorzystali także uwagi nadesłane przez hodowców.

Niniejsza książka jest adresowana zarówno do hodowców o długim stażu, jak i do tych, którzy chcą rozpocząć hodowlę gołębi. Debiutanci znajdą w niej odpowiedzi na pytania: jak postępować w pracy hodowlanej, żeby osiągać dobre wyniki i jak uchronić się przed niepowodzeniami. Zrezygnowano ze szczegółowego opisywania zagadnień, które można znaleźć w specjalistycznych podręcznikach (np. przemiana materii, właściwości poszczególnych witamin i związków mineralnych). W handlu znajdują się preparaty witaminowe i mieszanki mineralne opracowane przez wybitnych znawców żywienia ptaków, wystarczy więc zastosować się do załączonych instrukcji. Ideą autorów było wskazanie, jak skutecznie prowadzić chów i hodowlę gołębi, a nie naukowe zgłębianie przyczyn takiego postępowania. Zajęłoby ono sporo stron książki, a niewielu czytelników by z tego skorzystało. Jak bowiem wykazały badania Bonczara i Augustyńskiego (1994) oraz Pawliny i Walczaka (2000) większość hodowców gołębi (odpowiednio: 72 i 81%) to ludzie o zawodowym i średnim wykształceniu. Ich interesuje przede wszystkim praktyczna strona chowu i hodowli, a mniej dociekania naukowe. Zainteresowani naukowymi problemami hodowli, znajdąje w publikowanych oryginalnych pracach naukowych lub podręcznikach akademickich. Ponieważ jednak nie można prowadzić hodowli bez pewnych elementarnych wiadomości z zakresu genetyki, te trudne zagadnienia starano się opracować w tej książce jak najprzystępniej.

Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych zrzesza około 42 500 hodowców, a Polski Związek Hodowców Gołębi Rasowych i Drobiu Ozdobnego 2500 hodowców. Ponadto duża jest liczba hodowców niezrzeszonych. Są oni „zniewoleni" przez swoich podopiecznych i mamy nadzieję, że chętnie nabędą tę nową pozycję literatury. Będziemy wszystkim wdzięczni za uwagi dotyczące tego wydania książki.

Spis treści

Przedmowa

Pochodzenie i udomowienie gołębi

Rozwój hodowli gołębi

Zarys anatomii i fizjologii gołębia

Układ kostny

Układ mięśniowy

Układ nerwowy

Narządy zmysłów

Układ trawienny

Narządy moczowe

Układ oddechowy

Układ krwionośny i chłonny

Gruczoły wydzielania wewnętrznego

Układ powłokowy

Układ rozrodczy i powstawanie komórek roz­rodczych

Podstawy genetyki

Komórka - materialne podłoże dziedziczności

Zmienność i dziedziczenie cech

Naukowa interpretacja dziedziczenia cech

Dziedziczenie cech jakościowych u gołębi po­cztowych

Odchylenia od prawidłowości dziedziczenia cech jakościowych

Dziedziczenie płci i cech z nią sprzężonych

Mutacje

Dziedziczna potworkowatość

Genetyka populacji i cech ilościowych

Odziedziczalność cech ilościowych

Podstawy hodowli

Selekcja

Dobór par do rozpłodu

Metody kojarzenia

Metody krzyżowania

Zapoczątkowanie hodowli gołębi

Zachowanie się gołębi

Odruchy warunkowe i bezwarunkowe

Hierarchia w stadzie gołębi

Parowanie się gołębi

Budowanie gniazda

Wysiadywanie jaj

Wykluwanie się piskląt

Karmienie młodych

Pobieranie pokarmu z karmidełka

Oddawanie pomiotu

Powracanie do gołębnika

Trenowanie gołębi lotnych

Rozród gołębi

Wzrost i rozwój gołębi

Żywienie gołębi

Przygotowanie mieszanek paszowych

Zapotrzebowanie gołębi na paszę

Zadawanie karmy gołębiom

Pojenie gołębi

Gołębnik

Typy gołębników

Oświetlenie gołębnika

Wyposażenie gołębnika

Obowiązki hodowcy

Oswajanie gołębi

Wystawa gołębi

Przygotowanie gołębi do wystawy

Organizacja wystawy

Rysopis gołębia

Użytkowanie mięsne gołębi

Zwierzęta drapieżne zagrażające gołębiom
Choroby gołębi

Choroby niezakaźne

Choroby zakaźne i inwazyjne

Choroby bakteryjne

Choroby wirusowe

Choroby grzybicze

Choroby pasożytnicze

Rasy gołębi

Definicja rasy

Klasyfikacja ras

Charakterystyka niektórych ras gołębi hodo­wanych w Polsce

Literatura

Skorowidz ras gołębi