Dostępność:Wysyłka w 24 godziny

Przez cały czas utrzymywałem - i nadal utrzymuję - liczne kontakty z hodowcami w całym kraju, stąd od dawna wiedziałem, że wiele rodzimych starych ras znajduje się na granicy wyginięcia. Wielokrotnie też wyjeżdżałem w różne regiony kraju w poszukiwa­niu interesujących mnie gołębi, gdzie poznałem wielu znakomitych hodowców, którzy prawie całe swe życie poświęcili hodowli ulubionych polskich ras. Właśnie ci starzy ho­dowcy, byli dla mnie nieocenioną skarbnicą wiedzy o gołębiach. Wielka to strata, że ich ogromne doświadczenie oraz cenna wiedza nie zostały w pełni wykorzystane zarówno w hodowli, jak i opracowaniach dotyczących historii polskiego gołębiarstwa.

Owocem moich poszukiwań było sporządzenie wykazu ras polskich, ze szczególnym uwzględnieniem ras zagrożonych wyginięciem. Na podstawie przeprowadzonej analizy populacji, wyodrębniłem rasy, które znalazły się na granicy wyginięcia - tak powstała „Czerwona księga ras polskich zagrożonych wyginięciem".

W pierwszej grupie umieściłem rasy, których nie udało się odnaleźć. Do nich należą: białka polska, kalina polska i olbrzym polski. Nieco później moje ustalenia potwierdziły, że wymienione rasy najprawdopodobniej wyginęły bezpowrotnie.

W drugiej grupie - określanej jako stan krytyczny - znalazły się rasy, które co praw­da jeszcze istniały, lecz były bardzo nieliczne. Do nich należą: białoogon polski, bia­ły czarnodzioby, maściuch polski (koroniaty i gładkogłowy), mewka polska odmiana jednolicie biała (szapotel), listonosz polski, turczyn krótkodzioby, starogdański lotny, odmiany barwne szeka polskiego, stawak polski oraz niektóre stare odmiany garłaczy śląskich, ujęte we wzorcu jako rasy niemieckie. Hodowla powyższych ras w Polsce była i nadal jest mocno zaniedbana.

W trzeciej grupie - o dużym stopniu zagrożenia - znalazły się: barwnogłówka po­znańska, którą zawsze traktowałem jako rasę rdzennie Polską, pomimo że w europej­skim wykazie ras zarejestrowana jest jako rasa niemiecka, białogłówka elbląska, również zarejestrowana jako rasa niemiecka, sroka polska (krakus), krymka polska, staluch pol­ski i brodawczak świętokrzyski.

W czwartej grupie znalazły się znane i dość popularne rasy, których hodowla po­winna być stale monitorowana: brodawczak polski (szczególnie odmiany jednobarwne), koroniarz końcaty, koroniarz sercaty, koroniarz barwnoogoniasty i mewka polska (od­miana tarczowa).

Ten wykaz obrazuje faktyczny stan zagrożenia i powinien skłonić do zastanowienia się nad skuteczną strategią ochrony i ratowania ginących polskich ras.

Spis treści

Od autora .........................  7

Gołąb a sprawa polska.................10

Zarys historii polskiego gołębiarstwa ........ 14

Wykaz ras zarejestrowanych w EE .............. 24

Wykaz ras o zatwierdzonym wzorcu w Polsce ... 37

Historia i opis ras polskich ...........41

Grupa I - uformowane

Ryś polski....................................41

Rzeszowski wystawowy  ................ 49

Śląski tarczowy.......................... 51

Wrocławski wystawowy.................53

Grupa II - brodawczaki

Brodawczak polski ..................... 55

Brodawczak podkarpacki................ 59

Brodawczak ostrowiecki...................61

Listonosz polski...........................62

Turczyn polski krótkodzioby .................... 66

Bagdeta częstochowska ........................69

Grupa IV - dęte (garłacze)

Garłacz górnośląski koroniaty ................70

Stawak polski  ...............................75

Grupa V - barwne

Murzynek śląski..............................79

Grypa VIII - mewki

Mewka polska ...............................82

Grupa IX - lotne

Barwnoglówka poznańska ....................87

Białoogon polski ............................. 90

Białoogon radomski ............................92

Dolnośląski biały łapciaty.......................93

Grzywacz polski................................95

Kaliski biały ....................................97

Koroniarz barwnoogoniasty  ......................98

Koroniarz końcaty .................................99

Koroniarz sercaty ...................................102

Szek polski i odmiany pokrewne (grupa krótkodzioby polski) ..104

Krymka białostocka .............................107

Krymka polska......................................109

Łódzki pstry  .................................................111

Masłowy kutnowski.....................................113

Maściuch polski ........................................114

Motyl warszawski ....................................... 122

Murzynek lotny .........................................124

Murzyn polski ..........................................126

Orlik białostocki ....................................... 127

Orlik polski .............................................129

Orlik wileński ...........................................134

Polski tarczowy wysokolotny ............................. 135

Polski perłowy łapciaty .................................. 137

Polski srebrzysty łapciaty ...............................139

Sokół gdański - gdański wysokolotny ....................140

Starogdański wysokolotny ....................................144

Srebrniak polski .......................................146

Pasiak srebrzysty ..................................... 155

Pasiak srebrzysty szaroloty ...........................157

Pasiak srebrzysty jarzebiaty ...........................159

Pasiak srebrzysty jarzebiaty szaroloty ................. 161

Biały czarnodzioby ....................................162

Perłowy...............................................164

Pasiak perłowy  ......................................166

Pasiak perłowy brązowoloty  ........................167

Pasiak perłowy jarzebiaty .........................169

Pasiak perłowy jarzebiaty brązowoloty ...........171

Sroka łowicka......................................173

Sroczka polska krótkodzioba  ........................174

Sroka polska (krakus).............................175

Krótkodzioby tomaszowski ........................179

Wywrotek mazurski ............................180

Zagłebiowski lotny (tippler zagłebiowski) ..........183

Zamojski ........................................ 185

Rasy które wyginęły ........................................ 189

Białka polska ....................................190

Kalina polska.................................... 191

Olbrzym polski ................................. 195

Rasy o spornym pochodzeniu .......................198

Białogłówka elbląska ............................ 198

Garłacz górnośląski białogłowy ..................201

Garłacze śląskie (odmiany gładkogłowe) ............ 202

Śląski garłacz tęczowy....................... 203

Garłacz cieszyński..............................203

Garłacz rybnicki ...................... 203

Gołębniki.............................................204

Trening gołębi.....................................208

Trening gołębi o locie figuralnym ........208

Trening gołębi lotnych przy pomocy przenośnej skrzynki .......211

Druki hodowlane ......................................215

Zakończenie ...............................218

Bibliografia ...............................219