Dostępność:Wysyłka w 24 godziny

Zmiany systemowo-gospodarcze w kraju w roku 1989 wywołały negatywne skutki w dotychczasowym systemie rolnictwa całego kraju, a w rolnictwie górskim szczególnie, w postaci głębokiej stagnacji gospodarczej spowodo­wanej niemożnością dostosowania się wielu rolników - „górali" do nowych wymogów rynku rolnego.

Przystąpienie do Unii Europejskiej i uruchomienie systemu dopłat obszaro­wych oraz specjalnych pakietów finansowych na działania rolno-środowiskowe otworzyło nowe możliwości rozwoju, a dzięki nim swoistą restytucję wielu dawnych górskich towarowych gospodarstw działających teraz w systemie ekologicznego gospodarowania. Działalność tych gospo­darstw rozwija się nadal na tle postępującego regresu pogłowia bydła i owiec na terenach górskich, co wynika z dzielenia lub likwidacji wielu go­spodarstw i w efekcie zmniejszenia się ogólnej liczby gospodarstw rzeczy­wiście prowadzących działalność rolniczą. W Sudetach - gdzie dominowały gospodarstwa typu państwowego i spółdzielczego - proces ten jest dużo głębszy niż w zdominowanym przez rolnictwo indywidualne rejonie Karpat.

To , między innymi, powoduje, że dawna baza paszowa w postaci górskich trwałych użytków zielonych jest niewykorzystana, tracone są cenne zasoby paszowe na rzecz niepożądanej roślinności samosiewnie wprowadzanej na tereny opuszczone przez rolnictwo.

Tym negatywnym zjawiskom ma przeciwdziałać koncepcja zrównoważone­go rozwoju górskich obszarów rolniczych, która, aby była skuteczna, musi koniecznie uwzględniać dalszy rozwój i doskonalenie funkcji rolniczej tych terenów, jednakże w powiązaniu z działaniami powstrzymującymi degrada­cję środowiska przyrodniczego, które jest przecież naturalną bazą jednej z podstaw rozwoju tych terenów: turystyki, rekreacji i sportu.

Dlatego też konieczne jest szerokie wsparcie na rzecz rozwoju górskich to­warowych gospodarstw hodowlanych, które powinny dysponować nowo­czesnym i bezpiecznym sprzętem rolniczym, działać w zorganizowanych grupach producenckich i korzystać ze sprawdzonych w krajach alpejskich różnorodnych formy zespołowego użytkowania specjalistycznych agrega­tów maszynowych.

Autor niniejszej monografii ma nadzieję, że publikacja ta będzie pomocna w realizacji części tych działań.

Nie jest to typowy podręcznik do nauki podstaw mechanizacji rolnictwa, zakłada się tu znajomość przez czytelników ogólnych zasad stosowania techniki rolniczej. Intencją autora było natomiast przedstawienie odmiennej od warunków nizinnych specyfiki gospodarowania na terenach górzystych, szczególnych wymogów i zasad dotyczących bezpieczeństwa pracy oraz -wynikających z tego - praktycznych wskazówek oraz przykładów technicz­nych rozwiązań nowoczesnych agregatów maszynowych, które powinno się stosować w warunkach górzystych - z uwzględnieniem specyfiki rolnictwa górskiego w Polsce.

Odbiorcami tej publikacji mogą być studenci uczelni technicznych i rolni­czych o specjalnościach związanych z techniką rolniczą. Wobec niedostatku tego rodzaju pozycji na rynku wydawniczym, powinna być ona dla nich pomocna, jako uzupełnienie ich programów nauczania, tym obszarem wie­dzy.

Skorzystać z tej książki mogą też konstruktorzy maszyn rolniczych, pra­cownicy naukowi zajmujący się problematyką zagospodarowania ziem gór­skich, pracownicy służb doradztwa rolniczego i izb rolniczych zwłaszcza z południowych terenów Polski, zainteresowani przedstawiciele administracji samorządowej i państwowej na tych terenach oraz oczywiście sami rolnicy prowadzący działalność w specyficznych warunkach terenów górzystych.

Autor składa podziękowania wszystkim autorom prac, z których skorzystał, a także firmom - producentom maszyn, których wybrane materiały infor-macyjno-fotograficzne zamieścił w niniejszej publikacji.

Szczególne jednak podziękowania należą się Recenzentom wydawniczym monografii, Panom: prof. dr hab. inż. Józefowi Kowalskiemu z Uniwersyte­tu Rolniczego w Krakowie, prof. dr hab. inż. Tadeuszowi Olszewskiemu oraz dr inż. Wiesławowi Golce z IBMER, za wnikliwe i twórcze uwagi oraz cenne dla autora rady pozwalające mu wprowadzić odpowiednie korekty i uzupełnienia, które niewątpliwie zwiększą rangę niniejszej pracy.

Autor

Spis treści

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów występujących w tekście         5

WPROWADZENIE        7

l. SZCZEGÓLNE CECHY TERENÓW GÓRZYSTYCH W POLSCE I ICH ODDZIAŁYWANIE NA GOSPO­DARKĘ W ŚRODOWISKU WIEJSKIM  11

1.1. Wpływ czynników przyrodniczych na możliwości zago­spodarowania przestrzeni produkcyjnej na wiejskich te­renach górzystych       11

1.2. Wybrane aspekty ekonomiczne produkcji rolniczej na terenach górzystych - stan aktualny i zalecenia rolno-środowiskowe            22

2. PODSTAWY TEORETYCZNE STOSOWANIA TECHNIKI ROLNICZEJ W REJONACH GÓRZYSTYCH   27

2.1.Definicja i klasyfikacja stoków oraz wpływ ich nachyle­nia na dobór i bezpieczeństwo eksploatacji mobilnych środków mechanizacji     27

2.2. Z historii badań konstrukcji ochronnych kierowców 50

2.3. Podstawowe wymogi i zalecenia techniczne dla praktyki rolniczej w zakresie mechanizacji prac na terenach gór­skich            56

3. WSPÓŁCZESNE EUROPEJSKIE ROZWIĄZANIA SPECJALISTYCZNEJ TECHNIKI ROLNICZEJ
PRZEZNACZONEJ NA TERENY GÓRZYSTE                    72

3.1. Wprowadzenie       72

3.2. Charakterystyka techniczno-funkcjonalna górskich po­jazdów i maszyn rolniczych w poszczególnych rodzajach prac ich zastosowania    74

3.2. l. Samojezdne górskie jednoosiowe nośniki maszyn i na­rzędzi        74

3.2.2. Górskie dwuosiowe nośniki maszyn i urządzeń     83

3.2.3. Górskie wielozadaniowe transportery rolnicze (GWTR) 96

3.2.4 Ciągniki górskie - alternatywny wariant motoryzacji

rolnictwa górskiego      107

4. PERSPEKTYWY ROZWOJU ZASTOSOWAŃ NOWOCZENEJ TECHNIKI W POLSCE NA TERENACH GÓRZYSTYCH 119

5. PODSUMOWANIE, STWIERDZENIA I WNIOSKI        140

6. LITERATURA            144

STRESZCZENIE           150

SUMMARY       151

NOTKA BIBLIOGRAFICZNA      153