W ostatnich dziesięcioleciach na całym świecie zaszły ogromne przeobrażenia, które swoim zasięgiem objęły wszystkie dziedziny życia. Zmianie uległy ugruntowane od wielu lat teorie naukowe oraz zasady i metody praktycznych działań. Dotyczy to zarówno gospodarki, jak i społeczeństw, a przede wszystkim zasobów środowiska przyrodniczego. Te ostatnie mają istotny wpływ na dobrobyt społeczny i postęp. Od zarania cywilizacji bogactwo i postęp każdego narodu brały swe początki w znacznej mierze z bogactw naturalnych. We współczesnym świecie znac-cnie zasobów naturalnych dodatkowo rośnie z uwagi na ich wyczerpywanie się spowodowane m.in. nieracjonalnym gospodarowaniem. Efektem tych zmian było powstanie nowych dziedzin wiedzy, takich jak np. ekonomia środowiska czy zarządzanie środowiskiem. Pojawiła się też nowa terminologia, jak np. trwały i zrównoważony rozwój (sustainable development), którego synonimem jest ekorozwój. Ekorozwój dotyczy wszystkich dziedzin życia gospodarczego, począwszy od rolnictwa, a skończywszy na przemyśle. Szczególnie energetyka, korzystająca głównie z nieodnawialnych źródeł energii, przyczyniła się do degradacji środowiska przyrodniczego, m.in. poprzez wprowadzanie do atmosfery tlenków azotu, siarki, węgla. Dwutlenek węgla ma największy wpływ na wystąpienie efektu cieplarnianego. Dlatego też w działaniach ochronnych podstawowe znaczenie ma regulacja emisji i absorpcji tego gazu w taki sposób, aby ograniczać emisję i jednocześnie zwiększać jego absorpcję. Programy redukcji emisji C02, wprowadzone już przez wiele krajów, mają na celu zarówno zwiększenie efektywności zużycia energii (oszczędność), jak i wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Do odnawialnych źródeł zalicza się energię słoneczną, wiatru, wody, geotermalną oraz pochodzącą z biomasy. W wielu badaniach naukowych i opiniach ekspertów można znaleźć udokumentowaną tezę, że w warunkach polskich podstawowym odnawialnym źródłem energii będzie biomasa. Niestety wykorzystanie tego potencjału jest ograniczone możliwościami technicznymi, urbanistycznymi, demograficznymi, ekonomicznymi i mentalnościowymi.
Polska, dostosowując się do tendencji ogólnoświatowych, a przede wszystkim do integracji z UE, podejmuje działania zwiększające udział energii ze źródeł odnawialnych w całkowitej jej produkcji. Przyjęta została „Strategia rozwoju energetyki odnawialnej" oraz szereg aktów prawnych regulujących zasady produkcji oraz obrotu energią z tych źródeł. Po integracji z UE będziemy mogli korzystać z funduszy przeznaczonych na ten cel. Dotyczy to również VI Programu Ramowego, do którego możemy już obecnie włączyć się zarówno w sferze badawczej, jak i transferu osiągnięć naukowych do praktyki.
Negatywne skutki tzw. efektu cieplarnianego możemy też ograniczyć, zwiększając absorpcję C02, np. w trakcie fotosyntezy poprzez m.in. zwiększenie udziału w strukturze zasiewów roślin wytwarzających dużą ilość biomasy. Dlatego też restrukturyzacja rolnictwa w kierunku nieżywnościowego wykorzystania płodów rolnych stała się istotnym elementem wielu programów badawczych zarówno w Polsce, jak i w UE. Efektem tych badań była długa lista roślin uprawnych, które mogą znaleźć zastosowanie w przemyśle, a w tym w energetyce. Stanowią one alternatywę dla rolników wobec nadprodukcji żywności. Stąd też wywodzą się problemy rolników, które mają wydźwięk społeczny. Równocześnie rośnie zapotrzebowanie na energię. Rosną też ceny energii, co w pewnym stopniu wynika z potrzeby ochrony środowiska przyrodniczego.
Biorąc powyższe pod uwagę, można stwierdzić, że dzięki rozszerzeniu produkcji biomasy roślin uprawianych na cele energetyczne, osiągnięte mogą zostać korzyści społeczne (lokalne zmniejszenie bezrobocia), gospodarcze (m.in. wzrost przychodowości gospodarstw rolnych) i środowiskowe (zamknięcie cyklu obiegu C02).
Potrzebę opracowania monograficznego podręcznika dotyczącego biomasy zgłaszali uczestnicy wielu konferencji, szkoleń i seminariów, dlatego postanowiono to zadanie zrealizować w ramach projektu prowadzonego od 1997 r. przez Akademię Rolniczą w Lublinie wspólnie z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi pt. „Wdrażanie nowych technologii w zakresie wykorzystania produktów roślinnych jako materiału energetycznego".
Praca została podzielona na 9 rozdziałów, zaczynając od problematyki ogólnej, a kończąc na technologiach uprawy poszczególnych gatunków i finansowaniu tych przedsięwzięć. W pierwszym rozdziale są omówione tendencje rozwoju energetyki na świecie, w UE i w Polsce.
W rozdziale trzecim przedstawione zostały ogólne warunki uprawy roślin energetycznych w Polsce, których technologie zostały przedstawione w 5 kolejnych rozdziałach. W niniejszej monografii omówione zostały prawie wyłącznie rośliny wieloletnie (drzewa, wierzba wiciowa, topinambur, ślazowiec pensylwański, kostrzewa trzcinowa, mozga trzcinowata, trzcina, palczatka Gerarda, miskant olbrzymi i cukrowy oraz spartinapreriowa i inne). Taki dobór gatunków wynikł głównie z potrzeby zagospodarowania gruntów odłogowanych i generalnie nieużytkowanych rolniczo. Publikacja kończy się rozdziałem informującym o możliwych źródłach finansowania na zasadach preferencyjnych. Autorzy podręcznika posłużyli się przykładami z praktyki, dokumentując to licznymi fotografiami.
Niniejsza praca jest napisana z myślą o szerokim kręgu odbiorców. Adresatami są przede wszystkim rolnicy, doradcy, studenci, a także przedsiębiorcy zajmujący się pośrednictwem w dostawie biomasy oraz produkcją i zaopatrzeniem w energię cieplną, czy też elektryczną. Możliwości i uwarunkowania pozyskiwania energii z plantacji energetycznych powinni znać też przedstawiciele samorządów lokalnych oraz pracownicy biur planowania przestrzennego. Zagadnienia te nie powinny być obce osobom zajmującym się zarządzaniem środowiskiem w gminach, a nawet w przedsiębiorstwach.
