Podstawy polityki regionalnej

  • Dodaj recenzję:
  • Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
  • Dostępność: Wysyłka w 12 godzin
  • Autor: Kutkowska Barbara, Mirosław Struś, Ireneusz Ratuszniak, Henryk Łabędzki
  • Wydawca, rok wydania: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, 2013
  • Liczba stron : 131
  • Oprawa i wymiary: miękka, 165 x 235 mm
  • ISBN: 978-83-77-17-147-9
  • egz.
  • 21,90 zł

Polityka regionalna stanowi jedną z głównych dziedzin polityki gospodarczej kraju, skrypt stanowi podstawę treści wykładów i ćwiczeń dla studentów kierunku ekonomia oraz innych kursów, na których przedmiot ten jest realizowany

We współczesnym świecie polityka regionalna stanowi jedną z głównych dziedzin polityki gospodarczej kraju. Jej znaczenie zwiększyło się wraz z postępującym procesem decentralizacji administracji publicznej oraz rosnącym udziałem regionalnych władz samorządowych w kształtowaniu polityki rozwoju kraju. Jednocześnie dynamizacja przekształceń społeczno-gospodarczych, jaka nastąpiła w Europie Zachodniej po zakończeniu II wojny światowej, uwypukliła dysproporcje w poziomie rozwoju poszczególnych regionów. Oparcie się wyłącznie na „mechanizmie rynkowym" groziło dalszą marginalizacją słabiej rozwiniętych regionów, co w konsekwencji mogło prowadzić do spowolnienia rozwoju społeczno-gospodarczego kraju. Odpowiedzią na powyższe zjawisko w jednoczącej się Europie było przyjęcie zasady solidarności i wynikającej z niej polityki spójności. Zwiększenie spójności ekonomicznej, społecznej i przestrzennej stało się fundamentem wspólnej polityki regionalnej. Wypracowany wówczas konsensus stał się obowiązującym paradygmatem rozwoju regionalnego w Unii Europejskiej, chociaż spotyka się również poglądy zakładające zmniejszenie znaczenia spójności na rzecz efektywności, a co za tym idzie, podkreślające konieczność wspierania regionów silnych ekonomicznie, zdolnych do konkurowania w skali globalnej.

Niniejszy skrypt składa się ze wstępu, dziesięciu rozdziałów i zakończenia. W Rozdziale I przedstawiono wybrane definicje polityki regionalnej, wskazano jej najważniejsze cele oraz miejsce w polityce gospodarczej kraju. W Rozdziale II skoncentrowano się na pojęciu regionu w ujęciu administracyjnym, ekonomicznym i przestrzennym. Dokonano także klasyfikacji regionów w Polsce, jak również omówiono dwa kluczowe zjawiska wpływające na współczesną politykę regionalną, tj. regionalizację i globalizację. Rozdział III zawiera omówienie wybranych teorii rozwoju regionalnego odwołujących się do dorobku doktryny neoliberalnej i keynesowskiej. Przedstawiono także wkład nowej ekonomii instytucjonalnej w teoretyczne spojrzenie na rozwój regionalny. W Rozdziale IV zdefiniowano pojęcie rozwoju regionalnego oraz przedstawiono endogeniczne i egzogeniczne czynniki warunkujące ten rozwój. Rozdział V stanowi syntetyczne ujęcie etapów rozwoju polityki regionalnej Unii Europejskiej począwszy od 1958 r., a skończywszy na założeniach Polityki Spójności na lata 2014-2020. W Rozdziale VI przedstawiono Fundusze Strukturalne w różnych perspektywach finansowych. W Rozdziale VII skoncentrowano się na pojęciu konkurencyjności regionu oraz na wybranych miernikach rozwoju regionu. Przedstawiono również znaczenie marketingu terytorialnego we współczesnej polityce regionalnej. Rozdział VIII zawiera podstawowe informacje na temat planowania strategicznego w regionie. Szczególna uwaga poświęcona została strategii rozwoju województwa jako kluczowemu instrumentowi zarządzania istotnymi zmianami w regionie. W Rozdziale IX omówiono system wdrażania polityki rozwoju regionalnego w Polsce, koncentrując się na kwestiach prawnych i kompetencyjnych poszczególnych podmiotów odpowiedzialnych za powyższą politykę. Rozdział X stanowi uzupełnienie wcześniejszych rozważań. Podkreślono w nim znaczenie, jakie dla sytuacji w regionie mają działania prowadzone na poziomie lokalnym.

Oddany do rąk czytelnika skrypt stanowi podstawę treści wykładów i ćwiczeń dla studentów kierunku ekonomia oraz innych kursów, na których przedmiot ten jest realizowany.

Spis treści

WSTĘP 7

ROZDZIAŁ l

POLITYKA REGIONALNA. DEFINICJE. CELE. MIEJSCE

W POLITYCE GOSPODARCZEJ  9

ROZDZIAŁ 2

POJĘCIE REGIONU. REGIONALIZACJA. REGIONALIZACJA A GLOBALIZACJA 17

ROZDZIAŁ 3

TEORETYCZNE PODSTAWY ROZWOJU REGIONALNEGO 29

ROZDZIAŁ 4

CZYNNIKI ROZWOJU REGIONALNEGO 39

4.1. Pojęcie rozwoju regionalnego 39

4.2 Podział czynników rozwoju regionalnego 40

4.3. Nowe uwarunkowania rozwoju regionalnego 42

ROZDZIAŁ 5

POLITYKA REGIONALNA UNII EUROPEJSKIEJ - ETAPY ROZWOJU  45

5.1. Etap pierwszy - lata 1958-1974 45

5.2. Etap drugi - lata 1975-1988 47

5.3. Etap reformowania polityki spójności - lata 1988-1999 48

5.4. Dalsze reformy polityki spójności - lata 2000-2006 55

5.5. Finansowanie polityki spójności z budżetu Unii Europejskiej 58

5.6. Polityka spójności UE w latach 2007-2013  60

5.7. Polityka spójności Unii Europejskiej wiatach 2014-2020 67

ROZDZIAŁ 6

FUNDUSZE STRUKTURALNE - INSTRUMENTY FINANSOWE POLITYKI REGIONALNEJ I STRUKTURALNEJ  75

6.1. Fundusze Strukturalne obowiązujące do roku 2006 75

6.2. Fundusze Strukturalne w latach 2007-2013 77

6.3. Fundusze Strukturalne wiatach 2014-2020 78

ROZDZIAŁ 7

KONKURENCYJNOŚĆ REGIONU, MIERNIKI ROZWOJU REGIONALNEGO  81

7.1. Pojęcie konkurencyjności 81

7.2. Mierniki rozwoju regionalnego 85

7.3. Marketing terytorialny w rozwoju regionu 87

ROZDZIAŁ 8

STRATEGIA ROZWOJU  93

ROZDZIAŁ 9

INSTYTUCJONALNY SYSTEM WDRAŻANIA POLITYKI

ROZWOJU REGIONALNEGO W POLSCE  105

9.1. Wprowadzenie do polityki rozwoju regionalnego 105

9.2. Regulacje prawne związane z polityką rozwoju regionalnego 106

9.3. Podstawowe dokumenty programowe 107

9.4. Podmioty realizujące politykę rozwoju regionalnego 110

ROZDZIAŁ 10

ROZWÓJ LOKALNY 115

ZAKOŃCZENIE 131