Program Ochrony Roślin Sadowniczych na rok 2022

  • Dodaj recenzję:
  • Wydawnictwo: Hortpress (Viridia)
  • Dostępność: Wysyłka w 12 godzin
  • Autor: Instytut Ogrodnictwa Oddział Sadownictwa w Skierniewicach
  • Wydawca, rok wydania: Hortpress, 2022
  • Liczba stron : 288
  • Oprawa i wymiary: miękka, 205 x 295 mm
  • ISBN: 978-83-7940-025-6
  • egz.
  • 35,00 zł

Program stosowania środków ochrony roślin sadowniczych na rok 2022 stanowi przewodnik na temat ochrony upraw sadowniczych (jabłoni, truskawek, winorośli, grusz, śliw, maliny) przed chorobami i szkodnikami

Przygotowany przez Zakład Ochrony Roślin Instytutu Ogrodnictwa - Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach Program Ochrony Roślin Sadowniczych na 2022 rok zawiera uaktualnione informacje potrzebne do prowadzenia skutecznej ochrony sadów i jagodników przed chorobami i szkodnikami. Tak jak w poprzednich latach obejmuje wykazy środków ochrony roślin z opisem zwalczanych agrofagów, terminów stosowania oraz okresów karencji, a także szczegółowe zalecenia ochrony poszczególnych gatunków roślin sadowniczych przed chorobami i szkodnikami. Ponadto zamieszczono tabele z podziałem fungicydów i insektycydów pod względem mechanizmów działania oraz wartości NDP (najwyższa dopuszczalna pozostałość) substancji czynnych zarejestrowanych w kraju pestycydów. W Programie uwzględniono także środki ochrony roślin dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie zezwoleń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - według stanu na dzień 10.12.2021 roku. Pragniemy podkreślić, że stosowanie środków niezarejestrowanych - czyli takich, które nie zostały poddane obowiązującym badaniom skuteczności, fitotoksyczności, bezpieczeństwa dla konsumentów i środowiska, pozostałości w owocach itp., jest niezgodne z prawem i etyką zawodową.

Przed sadownictwem, a szczególnie przed ochroną roślin sadowniczych, pojawiły się nowe wyzwania wynikające z założeń Europejskiego Zielonego Lądu. Najogólniej mówiąc Europejski Zielony Lad, to najnowsza strategia rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej, której głównym celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2059 r. Będzie to wymagało transformacji społeczno-gospodarczej we wszystkich państwach europejskich i dotyczyło różnych gałęzi gospodarki, w tym także rolnictwa i ogrodnictwa. W ramach Zielonego Ładu, w maju 2020 roku Unia Europejskiego przyjęła nową strategię rolną zatytułowaną „Od pola do stołu". Unijny system żywnościowy ma na celu zapewnienie wszystkim Europejczykom (ponad 400 min obywateli) świeżą i bezpieczną żywność. Jest to bardzo ważny sektor gospodarki UE, jednak mający znaczny wpływ na środowisko. Według sprawozdania Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) około jedna trzecia światowej emisji gazów cieplarnianych pochodzi z systemów żywnościowych. Jednym z założeń planu „Od pola do stołu", mającym w efekcie zmniejszyć negatywny wpływ rolnictwa na środowisko, jest m.in. zmniejszenie do 2030 roku zużycia pestycydów chemicznych o 50%, nawozów sztucznych o 20%, zwiększenie skali rolnictwa ekologicznego do 25% wszystkich upraw oraz zachowanie różnorodności biologicznej.

Powyższe założenia, a zwłaszcza ograniczenie zużycia pestycydów o 50%, są bardzo dużym wyzwaniem dla ochrony roślin. Na pewno rolnicy powinni poświęcić więcej uwagi niechemicznym metodom ochrony roślin, a po środki chemiczne sięgać dopiero w drugiej kolejności. Warto zapoznać się z założeniami integrowanej ochrony roślin, w której metody niechemiczne mają pierwszeństwo. Instytut Ogrodnictwa - PIB od kilku lat, w ramach realizacji zadań w Programach Wieloletnich dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przygotowuje Metodyki Integrowanej Ochrony Roślin dla każdej uprawy sadowniczej, w których opisane są szczegółowo zasady i metody wspomagające chemiczną ochronę roślin. Metodyki te są dostępne na stronie internetowej Inhort. Istotnym elementem ochrony powinny stać się biologiczne metody ochrony roślin, które wykorzystują makroorganizmy w przypadku ochrony przed szkodnikami oraz mikroorganizmy, substancje pochodzenia naturalnego i środki biotechniczne w przypadku wszystkich agrofagów. Ważnym elementem pozwalającym na redukcję stosowania środków ochrony jest prognozowanie pojawu szkodników oraz wystąpienia zagrożenia infekcją przez patogeny. Doskonałym przykładem może być prawidłowa sygnalizacja rozwoju i zwalczania parcha jabłoni oparta na analizie dojrzałości zarodników w sadzie wczesną wiosną, terminy ich wysiewów i warunki pogodowe - pozwala ona zmniejszyć liczbę zabiegów przeciw parchowi jabłoni nawet o 4-5 w sezonie.

Zwalczanie szkodników na podstawie progów zagrożenia również pozwala na redukcję stosowania środków ochrony. Tabele z progami zagrożenia dla najważniejszych szkodników upraw sadowniczych zamieszczone są w Programie. Nie bez znaczenia jest również prawidłowa technika stosowania środków ochrony roślin, jako podstawy - z jednej strony wysokiej skuteczności zabiegów, a z drugiej ograniczenia ich liczby.

ZWALCZANIE CHORÓB

W aktualnym Programie uwzględniono wszystkie zarejestrowane środki biologiczne, biotechniczne oraz biostymulatory i włączono je do szczegółowych zaleceń ochrony roślin sadowniczych. Uważamy jednak, że środki niechemiczne nie mogą być traktowane jako alternatywa dla środków chemicznych, ale jako cenne uzupełnienie programów ochrony. Wynika to z nieco niższej skuteczności środków niechemicznych w uprawach sadowniczych niż np. w uprawie roślin pod osłonami. Jest to spowodowane specyfiką upraw sadowniczych. Po pierwsze, są to w większości uprawy połowę, zależne od warunków środowiskowych, na które nie mamy bezpośredniego wpływu. Tym samym warunki pogodowe (np. temperatura, opady, silne nasłonecznienie, w tym promieniowanie UV) wpływają na rozwój i skuteczność działania mikroorganizmów stanowiących składniki czynne biopestycydów. Po drugie, sady i jagodniki, to uprawy wieloletnie, przez kilka-kilkanaście lat utrzymywane na tym samym terenie. To sprawia, że źródło chorób może się tam znajdować przez wiele lat. Trudno jest je wyeliminować przy pomocy innych zabiegów (agrotechnicznych, płodozmianu), co jest możliwe na przykład w uprawie warzyw. Ponadto rośliny sadownicze są uprawiane na dużym terenie, z reguły są skupione w rejonach sadowniczych, co zwiększa zagrożenie ze strony chorób wynikające z możliwości przeniesienia patogenów z sąsiednich upraw. Istotna jest również bardzo duża szkodliwość niektórych chorób, dobrze rozwijających się w naszych warunkach klimatycznych i wymuszająca wykonanie kilku, a nawet kilkudziesięciu zabiegów ochrony (np. przeciwko parchowi jabłoni, opadzinie liści porzeczek).

Stosując środki niechemiczne, należy zwrócić uwagę na kilka zaleceń. Preparaty biologiczne zawierające grzyby i bakterie, ze względu na sposób interakcji z patogenem, nie działają tak szybko, jak środki chemiczne i dlatego powinny być używane przed spodziewaną infekcją, przy niższym zagrożeniu chorobowym i częściej niż środki chemiczne (o ile pozwala na to etykieta). Stosowane przemiennie ze środkami chemicznymi mogą stanowić cenne uzupełnienie programów ochrony przed chorobami oraz zmniejszyć poziom pozostałości pestycydów w owocach. Środki zwiększające odporność roślin na choroby również należy stosować w miarę wcześnie przed spodziewaną infekcją i wielokrotnie w sezonie, dokładnie pokrywając rośliny cieczą roboczą. Środki te zawierają naturalne polisacharydy (laminary- na, COS-OGA), które naniesione na powierzchnię liści są odbierane przez roślinę jako atak patogena. To skutkuje pobudzaniem naturalnych mechanizmów odpornościowych (wytwarzanie białek odpornościowych i fitoaleksyn, lignifikacja ścian komórkowych). Roślina „musi mieć czas”, aby zsyntetyzować wymienione substancje, toksyczne dla patogena. Dlatego te środki powinny być stosowane często (5-8 razy w zależności od środka i uprawy), a zabiegi rozpoczynane od początku sezonu wegetacyjnego.

Opis pochodzi z Komentarza do Programu Ochrony

 

Spis treści

Komentarz do Programu Ochrony Roślin Sadowniczych przed chorobami i szkodnikami

Klucz do określania faz rozwojowych roślin sadowniczych w skali BBCH

CHOROBY

Wykaz środków grzybobójczych i bakteriobójczych dopuszczonych do stosowania na roślinach sadowniczych

Wykaz środków do dezynfekcji gleby

Wykaz środków zarejestrowanych do zwalczania chorób w sadach

Wykaz środków zarejestrowanych do zwalczania chorób w jagodnikach (uprawy połowę)

Podział fungicydów pod względem mechanizmu działania na grzyby oraz ryzyko powstania odporności

Karencje oraz toksyczność dla pszczół środków grzybobójczych i bakteriobójczych

Selektywność środków grzybobójczych i bakteriobójczych dla fauny pożytecznej

Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości substancji czynnych środków grzybobójczych w owocach obowiązujące w Unii Europejskiej, Euroazjatyckiej Unii Celnej i Federacji Rosyjskiej

Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości substancji czynnych środków grzybobójczych w jabłkach obowiązujące w Unii Europejskiej, USA, Kanadzie, Chinach, Wietnamie, Indiach i Indonezji

Szczegółowe zalecenia ochrony:

Jabłoń, Grusza, Śliwa, Wiśnia, Czereśnia           , Brzoskwinia, Morela, Truskawka, Malina, Porzeczka czarna, Porzeczka czerwona i biała, Borówka wysoka, Agrest, Winorośl, Orzech włoski, Leszczyna

SZKODNIKI

Wykaz zoocydów dopuszczonych do stosowania na roślinach sadowniczych

Wykaz środków zabezpieczających rośliny przed zwierzyną łowną dopuszczonych do stosowania na roślinach sadowniczych

Wykaz środków gryzoniobójczych dopuszczonych do stosowania na roślinach sadowniczych

Inne substancje i metody stosowane w ochronie sadów przed szkodnikami

Wykaz środków ochrony roślin zarejestrowanych do zwalczania poszczególnych szkodników lub ich grup w sadach

Wykaz środków ochrony roślin zarejestrowanych do zwalczania poszczególnych szkodników lub ich

grup w jagodnikach

Grupy chemiczne środków ochrony roślin do zwalczania szkodników

Rotacja akarycydów

Rotacja aficydów

Karencje oraz prewencje dla pszczół obowiązujące po zastosowaniu środków owadobójczych roztoczobójczych i gryzoniobójczych

Selektywność zoocydówdla fauny pożytecznej

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników jabłoni

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników gruszy

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników śliwy

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników wiśni i czereśni

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników truskawki

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników porzeczki

Progi zagrożenia dla ważniejszych szkodników maliny

Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w owocach obowiązujące w Unii Europejskiej, Euroazjatyckiej Unii Celnej i Federacji Rosyjskiej

Najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w jabłkach obowiązujące w Unii Europejskiej, USA, Kanadzie, Chinach, Wietnamie, Indiach i Indonezji

Szczegółowe zalecenia ochrony:

Jabłoń

Program ochrony jabłoni oraz innych drzew i krzewów owocowych przed zwierzyną łowną

i gryzoniami

Ocena zagrożenia jabłoni i wiśni przez nornika polnego oraz zalecenia zwalczania

Grusza, Śliwa, Wiśnia i czereśnia, Brzoskwinia i morela, Orzech włoski, Leszczyna, Truskawka, Malina, Porzeczka czarna, Porzeczka czerwona i biała, Agrest, Aronia, Borówka wysoka, Winorośl

CHWASTY

Komentarz do Programu Ochrony Roślin Sadowniczych przed chwastami

Wykaz środków chwastobójczych dopuszczonych do stosowania w roślinach sadowniczych

Środki wspomagające działanie preparatów ochrony roślin

Grupy chemiczne środków chwastobójczych

Uwagi do stosowania środków chwastobójczych w sadach i jagodnikach

Niszczenie chwastów wieloletnich przed założeniem sadu lub plantacji roślin jagodowych

Zwalczanie chwastów w sadach

Niszczenie perzu i silnego zadarnienia

Zwalczanie chwastów na plantacjach krzewów jagodowych

Zwalczanie chwastów na plantacjach truskawki

Karencje oraz prewencje dla pszczół obowiązujące po zastosowaniu środków chwastobójczych

Wrażliwość chwastów na herbicydy

BIOREGULATORY

Bioregulatory i inne środki chemiczne stosowane w uprawie roślin sadowniczych

Zalecenia stosowania bioregulatorów