8 kroków do legalnej produkcji alkoholu

Od Wydawcy

Gorzelnictwo od wieków wpisane jest w kulturę i tradycję wielu społeczności - od domowych destylarni po rzemieślnicze manufaktury. Dla jednych to sztuka i pasja, dla innych rzemiosło wspierające lokalną produkcję i zrównoważone ogrodnictwo. Jednak pomimo romantycznego obrazu „zacierania domowego" legalna produkcja alkoholu to nie tylko domena mistrzów piwowarstwa i spirytystów z filmów - to przede wszystkim dziedzina, w której wiedza, prawo i praktyka muszą iść w parze.

W książce prezentujemy osiem praktycznych kroków - od przygotowania surowców, przez procesy fermentacji i destylacji, aż po wymagania formalno-prawne, bezpieczeństwo i etykietowanie. Nie jest to jedynie przewodnik techniczny - to również zaproszenie do refleksji nad kulturą spożywania alkoholu, odpowiedzialności wobec środowiska oraz wartości, jakie mogą płynąć z tworzenia produktów własnoręcznie, z szacunkiem dla natury i prawa.

Czym jest dla Ciebie gorzelnictwo? Czy to hobby, sposób na wykorzystanie nadwyżek owoców i ziół z ogrodu? A może pierwsze kroki w kierunku mikroprzedsiębiorczości? Bez względu na odpowiedź - ta książka jest dla Ciebie. Zapraszam do lektury, inspiracji i działania - krok po kroku, zgodnie z literą prawa i z poszanowaniem sztuki tworzenia alkoholi.

Słowem wstępu

Alkohol w naszej kulturze budzi emocje - są zagorzali przeciwnicy i zdecydowani miłośnicy. Prawda jednak leży gdzieś pośrodku. Alkohol jest produktem naturalnym, który byt jest i będzie produkowany. Nawet gdy zakażemy formalnie takich działań, natura i tak znajdzie sposób, by sama go wytworzyć. Stanie się to w owocach i fermentujących produktach rolnych.

Wydaje się, że problemem nie jest sam alkohol, lecz zwyczaje związane z jego używaniem. Jak mawia przysłowie: „Picie alkoholu jest pożyczaniem radości z następnego dnia” - i nie zawsze kończy się to dobrze. Jak najbardziej wypada się z tą mądrością zgodzić. Nie powinno nam to jednak przesłonić całości zagadnienia. Po pierwsze - fermentacja alkoholowa jest naturalnym procesem, który może pomóc zachować wartość produktów rolnych. Producenci owoców czy rolnicy, którzy nie mogą uzyskać uczciwej ceny za swoje produkty, mogą wykorzystać je do sporządzenia wyrobów wykorzystujących alkohol. Mogą to być nalewki, likiery czy wódki. Po drugie - umiejętność wyprodukowania dobrej jakości etanolu pozwala wykorzystać go w wielu branżach, np. w farmacji, jako środki dezynfekcyjne, jako rozpuszczalniki czy składniki innych procesów technologicznych. Po trzecie - etanol może być używany jako paliwo. Jest to jedno z niewielu w pełni odnawialnych źródeł energii, z którego aż szkoda nie zrobić użytku.

Powinniśmy zdawać sobie sprawę, że brakuje jeszcze wielu regulacji prawnych, które normalizowałyby rynek produkcji i pozwoliły rolnikom spokojnie spać, nie martwiąc się o przyszłość. Nie powinno nam to jednak przesłaniać celu, jakim jest nabywanie umiejętności poprawnego prowadzenia procesu, który może być wykorzystany ku pożytkowi wszystkich.

Zaznaczam, że nie zachęcam nikogo do nadużywania alkoholu jako napoju, ale też proszę każdego, by z odrobiną życzliwości dla polskiego rolnika przyjrzał się całości tematyki. Normalizując kwestię rolniczej produkcji etanolu, możemy wspólnie osiągnąć wiele: zmienić modele konsumpcji i - zamiast tak popularnego picia „imprezowego" - dostrzec możliwość zmiany modelu konsumpcji produktów alkoholowych na spożycie degustacyjne. Od wielu lat, w celu poprawy zdrowia, stosuje się niewielkie ilości nalewek czy likierów. Alkohol jako rozpuszczalnik stosowany jest w farmacji i pozwala na pozyskanie ze składników naturalnych tego, czego w inny sposób po prostu się nie da. Ponadto możemy także wykorzystać produkcję etanolu do uniezależnienia energetycznego Polski i wykorzystania ukrytego, ale łatwo dostępnego potencjału branży rolniczej i ogrodniczej.

Mam nadzieję, że niniejsze opracowanie pomoże zainteresowanym zrozumieć zasady produkcji etanolu - bez względu na jego późniejsze przeznaczenie- a także wykonać tę produkcję w sposób legalny i zgodny z zasadami sztuki. Oddając książkę w Państwa ręce, czynimy kolejny krok w kierunku unormowania sytuacji w Polsce...Na zakończenie wypada przypomnieć, że publikacja ta w uproszczony i przystępny sposób zestawia najważniejsze informacje. Nie jest to wiążąca porada prawna ani bezpośrednia instrukcja postępowania. Osoby zainteresowane zapraszam do skontaktowania się ze specjalistami oraz odpowiednimi organami.

dr Marek Różycki

Spis treści

Krok 1.

Jak legalnie produkować alkohol w Polsce

1.1 Zgodnie z przepisami

1.2 Od czego zacząć?

1.3 Nadzór sanitarny - SANEPID

1.4 System kontroli wewnętrznej

1.5 Urząd Miar

1.6 Urząd Celno-Skarbowy

1.7 Kontrola doraźna

1.8 Uprawnienia do sprzedaży

1.9 Podsumowanie

Krok 2.

Wybór surowca

2.1 Wprowadzenie

2.2 Jak przebiega fermentacja?

2.3 Surowce

2.4 Drożdże

2.5 Przygotowanie surowca do fermentacji

2.6 Dbajmy o czystość!

Krok 3.

Etapy produkcji

3.1 Terminologia stosowana w gorzelnictwie

3.2 Etapy produkcji napojów spirytusowych

3.3 Bezpieczeństwo i higiena pracy

3.4 Przygotowanie do fermentacji

3.5 Zacieranie

3.6 Fermentacja

3.7 Filtrowanie

3.8 Destylacja

3.9 Co musimy wiedzieć o etanolu?

3.10 Rektyfikacja

3.11 Mieszanie

3.12 Kupażowanie

3.13 Maceracja i perkolacja

3.14 Pakowanie i nanoszenie znaków akcyzy

Krok 4.

Destylacja

4.1 Rozwój wiedzy oraz udoskonalenie technologii

4.2 Destylacja w ciśnieniu atmosferycznym

4.3 Rektyfikacja

4.4 Destylacja podciśnieniowa

4.5 Inne metody pozyskiwania etanolu

Krok 5.

Kontroluj, sprawdź i rozlicz swój produkt

5.1 Kontrola jakościowa

5.2 Środki aromatyzujące, barwniki i inne dodatki

5.3 Pomiar stężenia i rozliczenia

Krok 6.

Nie spiesz się - pozwól produktowi dojrzeć

6.1 Wybór beczki

6.2 Dojrzewanie alkoholi

Krok 7.

Wprowadzanie produktu na rynek

7.1 Napoje spirytusowe

7.2 Dodatki do napojów alkoholowych

7.3 Kategorie napojów alkoholowych

7.4 Oznacz swój produkt

Krok 8. (ostatni)

Co dalej?

8.1 Pomyśl o biopaliwach

8.2 Reklama i marketing

8.3 Zadbaj o identyfikację produktu

8.4. Przedłuż wartość swoich produktów

8.5. Współpracuj z innymi

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie